Bouwbureau Nederland

Regels

Mag ik een kelder onder mijn bestaande huis maken?

Een kelder onder een bestaand huis mag vaak, maar nooit zonder omgevingsvergunning. Of het op uw adres kan, hangt af van het grondwater, de grond en de fundering, en in een rij of een appartement ook van de buren of de VvE.

  • Bijgewerkt op 16 november 2026, volgende controle op 4 januari 2027
  • 6 min lezen
Een doorzichtige buis met een grondmonster in lagen ligt op tafel naast een vel met de grafieken van een sondering

In het kort

  • Altijd een vergunning

    Een kelder bouwt u nooit vergunningvrij. Dat volgt uit de landelijke bouwregels.

  • De grond beslist mee

    Grondwater, klei of veen en de fundering bepalen of het kan, en hoe.

  • Buren en VvE

    Deelt u fundering of een gebouw, dan heeft u met hen te maken, vaak al vóór de aanvraag.

  • 8 weken, soms 14

    Zo lang mag de gemeente over uw aanvraag doen, gerekend vanaf de dag dat ze binnen is.

Kort antwoord

Het mag vaak, maar nooit zonder vergunning

Een kelder onder een bestaand huis is in Nederland niet verboden. Maar u heeft er altijd een omgevingsvergunning voor nodig, en de gemeente geeft die pas als vaststaat dat uw huis en dat van de buren blijven staan. Of het op uw adres kan, hangt af van wat er onder uw huis zit: het grondwater, de grond en de fundering. Woont u in een rij of in een appartement, dan spelen ook de buren of de VvE mee.

Hieronder leest u welke regels er gelden, wie er iets over te zeggen heeft en waar een kelderplan het vaakst op stuit.

De regels

Waarom een kelder nooit vergunningvrij is

De landelijke bouwregels staan sinds 1 januari 2024 in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Een uitbouw tot 5 meter hoog die op de grond staat, mag u vaak zonder vergunning bouwen. Een kelder niet. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving staat een bouwwerk dat verdiept in de grond ligt, helemaal onder de grond, of op of met een kelder, niet 'op de grond'. Daarmee is het bouwen ervan vergunningplichtig (artikel 2.25 en 2.26 van het besluit).

Er speelt nog een tweede regel. Graaft u onder een bestaand huis, dan verandert u bijna altijd de draagconstructie: de fundering moet anders, of tijdelijk worden opgevangen. Ook daarvoor is een vergunning nodig. De lichtere route voor eenvoudige bouwwerken, met een kwaliteitsborger in plaats van een toets door de gemeente, geldt voor een verbouwing (nog) niet.

Naast de landelijke regels heeft uw gemeente een omgevingsplan. Daarin kan staan waar een kelder mag, hoe diep, en welk onderzoek u erbij moet laten doen. Wat er op uw adres geldt, ziet u in de vergunningcheck van het Omgevingsloket, waar 'Kelder maken' een eigen onderwerp is.

De aanvraag

Wat de gemeente van u wil zien

Bij de aanvraag horen tekeningen van de kelder en gegevens over de constructie: welke belastingen de kelder en het huis dragen, en hoe het geheel stabiel blijft. Bij een verbouwing vraagt de gemeente ook hoe de bestaande constructie is opgebouwd. Dat staat in artikel 7.7 van de Omgevingsregeling, zoals het Informatiepunt Leefomgeving het uitlegt.

Die gegevens heeft u pas als de grond is onderzocht. Een constructeur kan de kelder en de fundering niet doorrekenen zonder te weten hoe hoog het grondwater staat en wat voor grond er zit. Daarom komt een sondering, een meting van de grond, vóór de tekening en de berekening, en niet erna.

Is de aanvraag binnen, dan heeft de gemeente acht weken om te beslissen. Ze mag dat één keer met zes weken verlengen, zo staat in artikel 16.64 van de Omgevingswet.

Grondwater

Het waterschap heeft er ook iets over te zeggen

Om een kelder te bouwen moet het grondwater rond de bouwput vaak een tijd omlaag. Dat heet bemalen. Het pompen van grondwater valt onder de regels van het waterschap, niet onder die van de gemeente. Meestal is een melding genoeg, soms is een vergunning nodig.

Een voorbeeld: in de waterschapsverordening van Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden staat dat u grondwater in een bouwput pas mag oppompen als u dat ten minste twee weken van tevoren heeft gemeld. Elk waterschap heeft zijn eigen regels, dus wat er bij u geldt, hangt af van waar u woont.

VvE en buren

Woont u in een appartement of in een rij

Hoort uw huis bij een VvE, dan is de fundering meestal van alle eigenaren samen. Volgens Wooninfo staat in vrijwel alle splitsingsreglementen dat u toestemming van de vergadering nodig heeft voor een op-, aan- of onderbouw. Een kelder is een onderbouw. Het gerechtshof Amsterdam oordeelde in 2026 in een zaak over een verbouwing dat toestemming ook nodig is als een verandering de hechtheid van het gebouw in gevaar kan brengen. Een vergunning van de gemeente is iets anders dan toestemming van de VvE: u heeft ze allebei nodig.

Woont u in een rij of een twee-onder-een-kap, dan deelt u vaak de fundering met de buren. Tijdens het graven ligt die open. Ook als u wel een vergunning heeft, blijft het burenrecht uit het Burgerlijk Wetboek gelden, schrijft de Rijksoverheid. Praat daarom vroeg met uw buren, en laat vóór het graven vastleggen hoe hun huis erbij staat.

Waar het op stuit

Waarom een kelder soms toch niet verstandig is

Dat een kelder mag, betekent niet dat hij op uw adres verstandig is. Hoog grondwater, slappe grond met veen of klei, een fundering op palen die in de weg zitten of een fundering die u deelt met de buren: elk van die dingen maakt het werk zwaarder en duurder. En wat niet vooraf is onderzocht, merkt u pas als de bouwput open ligt.

Is een kelder onder uw huis niet verstandig, dan is er vaak iets anders dat wel kan: een kleinere kelder, een souterrain, een kelder onder een nieuwe aanbouw, of een aanbouw of opbouw.

Wat u nu doet

Begin bij wat er onder uw huis zit

Zoek bij de gemeente de oude bouwtekening van uw huis op. Daarop staat vaak hoe de fundering is gemaakt. Doe de vergunningcheck in het Omgevingsloket voor uw adres. En hoort uw huis bij een VvE, lees dan uw splitsingsreglement en zet uw plan op tijd op de agenda van de vergadering.

Wilt u weten wat een kelder kost voordat u verder gaat, lees dan wat een kelderbak onder een bestaand huis kost.

Rol van Bouwbureau Nederland

Hoe wij hiermee omgaan

Een kelderbouwer zegt wat hij kan bouwen. Wij zoeken eerst uit of een kelder op uw adres verstandig is, en zetten de specialisten in de goede volgorde: eerst het onderzoek van de grond, dan de constructeur, dan de gemeente, en pas dan de kelderbouwer. De vergunning vragen wij voor u aan, met een architect uit ons netwerk.

Daarna rekenen wij de kelder en de rest van uw plan uit in één open begroting. Wat in de begroting staat, kan voor dat bedrag gebouwd worden. Vindt u zelf geen bouwer die ervoor tekent, dan brengen wij een bouwer uit ons netwerk die het wel doet. Wil geen bouwer voor ons bedrag bouwen, dan nemen wij het werk zelf aan, voor de begroting plus een opslag. Hoe dat gaat, leest u op onze pagina over een kelder onder uw huis.

Veelgestelde vragen

Vragen over een kelder onder uw huis

Mag ik een kelder graven zonder vergunning?

Nee. Een kelder staat volgens de landelijke bouwregels niet 'op de grond', en is daarom altijd vergunningplichtig. Dat geldt ook voor een kelder onder een uitbouw die zelf vergunningvrij is.

Mag ik een kelder in mijn tuin bouwen?

Ook daarvoor heeft u een vergunning nodig, om dezelfde reden. Onder de tuin hoeft uw huis niet opgevangen te worden, maar het grondwater en de grond blijven meetellen. Het omgevingsplan van uw gemeente kan er eigen regels voor hebben.

Kan ik mijn kruipruimte uitdiepen tot een kelder?

Dat is hetzelfde als een nieuwe kelder maken: u graaft onder uw huis en de fundering moet worden opgevangen. Er is dus een vergunning nodig, en eerst onderzoek van de grond en de fundering.

Hoe lang duurt het voordat ik mag bouwen?

De gemeente beslist binnen acht weken nadat uw aanvraag binnen is, en mag dat één keer met zes weken verlengen. Daarvóór komen het onderzoek van de grond, de tekening en de berekening van de constructeur; die bepalen meestal hoe lang het duurt.

Bronnen

Dit is algemene informatie, geen juridisch advies voor uw adres. Wat er bij u geldt, staat in het omgevingsplan van uw gemeente, de regels van uw waterschap en, als u een VvE heeft, uw splitsingsreglement.

Rol van Bouwbureau Nederland

Eerst weten of een kelder bij u kan

Wij zoeken uit wat er onder uw huis zit, zetten de specialisten in de goede volgorde en rekenen het geheel uit voordat een kelderbouwer prijst.

  1. Uw adres bekeken

    De fundering, het grondwater, de regels op uw adres, en of er een VvE of buren meespelen.

  2. Onderzoek, tekening en vergunning

    Eerst de grond, dan de constructeur. De vergunning vragen wij voor u aan.

  3. Eén open begroting

    De kelder en de rest van uw plan, met alle details, voordat iemand gaat graven.

Een lege, afgewerkte kelder met een witte trap naar boven, een betonvloer en daglicht door een raam in een lichtschacht

Volgende stap

Wilt u een kelder onder uw huis?

Stuur uw schets, foto's of tekening; vaak heeft u binnen enkele uren een begroting in de mail. Hoe vollediger uw stukken, hoe vaster de prijs.